Tháng 11, khi những cơn gió mùa đông bắc đầu tiên mang theo không khí lạnh và khô tràn về, cũng là lúc các phòng khám nhi khoa bắt đầu trở nên quá tải. “Thủ phạm” hàng đầu gây ra các ca nhập viện vì bệnh hô hấp nặng ở trẻ nhỏ chính là RSV (Virus Hợp Bào Hô Hấp).
Đây đã chính thức là “mùa cao điểm” của RSV.
Với người lớn, RSV có thể chỉ như một cơn cảm lạnh nhẹ. Nhưng với trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi, nó là một “sát thủ” đáng gờm, nguyên nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi, có thể dẫn đến suy hô hấp và tử vong. Vì bệnh do virus gây ra nên không có thuốc đặc trị, việc chủ động phòng ngừa chính là vũ khí mạnh mẽ nhất để bảo vệ con em chúng ta.
Bài viết này sẽ cung cấp 7 biện pháp phòng ngừa thực tế và hiệu quả nhất mà mọi gia đình cần áp dụng ngay lập tức.
![]()
1. Rửa Tay Bằng Xà Phòng
Nghe có vẻ đơn giản, nhưng đây là biện pháp hiệu quả và quan trọng nhất để cắt đứt đường lây lan của RSV.
- Tại sao? RSV có thể sống nhiều giờ trên các bề mặt cứng (như đồ chơi, tay nắm cửa, mặt bàn) và sống khoảng 30 phút trên bàn tay. Trẻ em thường có thói quen cho tay vào miệng sau khi chạm vào các bề mặt.
- Ai cần rửa tay? TẤT CẢ MỌI NGƯỜI trong gia đình và bất kỳ ai đến thăm bé.
- Khi nào cần rửa tay?
- Ngay khi từ bên ngoài về nhà.
- Trước khi bế, chạm vào hoặc cho trẻ ăn.
- Sau khi thay tã cho trẻ.
- Sau khi ho, hắt hơi hoặc xì mũi.
- Cách làm: Rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước ấm trong ít nhất 20 giây. Nếu không có nước, hãy dùng dung dịch sát khuẩn tay nhanh chứa cồn.

2. Không Hôn Trẻ
Đây là một thói quen cần thay đổi ngay lập tức, đặc biệt trong mùa dịch.
- Tại sao? Người lớn, anh chị lớn đi học về có thể đang mang virus RSV trong người nhưng chỉ có triệu chứng rất nhẹ (hơi sổ mũi, ngứa họng) hoặc không có triệu chứng. Một nụ hôn, thơm má, hoặc thậm chí là phả hơi thở vào mặt trẻ cũng đủ để truyền virus.
- Hãy dứt khoát: Yêu cầu người thân, khách đến thăm (kể cả ông bà) tuyệt đối không hôn hoặc thơm trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi.
3. Tránh Xa Đám Đông và Người Có Bệnh
Hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh còn rất non nớt.
- Hạn chế tối đa: Đưa trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi, đến những nơi đông người, không gian kín như trung tâm thương mại, siêu thị, đám tiệc trong mùa dịch.
- Cách ly chủ động: Nếu bất kỳ ai trong gia đình có dấu hiệu cảm lạnh (ho, hắt hơi, sổ mũi), người đó phải tự giác đeo khẩu trang khi ở gần trẻ, ngủ riêng và hạn chế tiếp xúc, bồng bế trẻ cho đến khi khỏi hẳn.
4. Vệ Sinh Môi Trường Sống và Đồ Chơi
Như đã nói, virus RSV sống rất lâu trên các bề mặt.
- Thường xuyên lau dọn: Dùng dung dịch sát khuẩn (như cồn 70 độ hoặc các chất tẩy rửa thông thường) để lau các bề mặt hay được chạm vào nhất: tay nắm cửa, điều khiển TV, điện thoại, mặt bàn.
- Giặt giũ đồ chơi: Đồ chơi của trẻ cần được vệ sinh thường xuyên, đặc biệt là những món đồ trẻ hay cho vào miệng.

Giữ cho các đồ vật và bề mặt sạch sẽ những thứ thường xuyên được chạm vào, đặc biệt những đồ trẻ thích chơi hoặc cho vào miệng
5. Giữ Đường Thở Của Trẻ Sạch và Ẩm
Một đường thở khô và có dịch nhầy ứ đọng là môi trường lý tưởng cho virus tấn công.
- Vệ sinh mũi hàng ngày: Sử dụng nước muối sinh lý (Natri Clorid 0.9%) dạng nhỏ giọt hoặc xịt phun sương để làm sạch mũi cho trẻ 1-2 lần/ngày. Nếu trẻ có dịch mũi, hãy hút sạch sau khi nhỏ nước muối.
- Giữ ẩm không khí: Không khí lạnh và khô (do máy sưởi hoặc điều hòa) làm niêm mạc mũi trẻ bị khô, dễ tổn thương. Hãy sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ của trẻ (duy trì độ ẩm lý tưởng 40-60%).

Rửa mũi, hút mũi, nhỏ mũi bằng thuốc giảm xung huyết niêm mạc, giảm tiết dịch mũi để giúp trẻ cảm thấy thoải mái, dễ thở hơn
6. Tăng Cường Miễn Dịch Tự Nhiên (Nuôi Dưỡng Từ Bên Trong)
Một hệ miễn dịch khỏe mạnh là “lá chắn” nội tại tốt nhất.
- Sữa mẹ là vàng: Đối với trẻ sơ sinh, sữa mẹ cung cấp một lượng kháng thể dồi dào, giúp trẻ chống lại RSV và nhiều mầm bệnh khác. Hãy cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu nếu có thể.
- Dinh dưỡng đầy đủ: Với trẻ lớn hơn, đảm bảo một chế độ ăn giàu vitamin (rau xanh, trái cây), uống đủ nước.
- Ngủ đủ giấc: Giấc ngủ chất lượng giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả.

Tăng cường miễn dịch từ bên trong cho trẻ với các loại hoa quả quen thuộc
7. Cập Nhật Các Biện Pháp Y Tế Dự Phòng Mới
Đối với những trẻ có nguy cơ cực kỳ cao (sinh non, bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính), y học hiện đại đã có các biện pháp dự phòng đặc hiệu.
- Kháng thể đơn dòng: Các loại thuốc như Palivizumab (Synagis) hoặc các loại mới hơn như Nirsevimab (Beyfortus) được tiêm cho trẻ vào đầu mùa dịch để cung cấp kháng thể “mượn”, giúp bảo vệ trẻ không bị nhiễm bệnh nặng.
- Hành động: Nếu con bạn thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy chủ động trao đổi với bác sĩ khoa nhi về các biện pháp dự phòng này.
Mùa cao điểm RSV là một thử thách lớn, nhưng không phải là không thể vượt qua. Bệnh đáng sợ, nhưng sự chủ quan và thiếu kiến thức còn đáng sợ hơn. Thay vì hoảng loạn, mỗi gia đình hãy chủ động biến 7 “lá chắn” trên thành những thói quen hàng ngày.
Chỉ bằng những hành động đơn giản như một cái rửa tay kỹ lưỡng, một lời từ chối khéo việc hôn trẻ, bạn đã góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sinh mạng và hơi thở quý giá của những em bé xung quanh mình.



