Làm gì khi trẻ nghiện xem tivi, điện thoại ngày nghỉ hè? 5 cách giải quyết hiệu quả

Kỳ nghỉ hè đã đến, trẻ nhỏ được nghỉ học và có rất nhiều thời gian trống khi ở nhà một mình. Trong khi đó, ba mẹ vẫn phải đi làm bận rộn nên thường chọn cách bật tivi, điện thoại để con ngồi ngoan một chỗ, tránh nghịch ngợm nguy hiểm. Việc dán mắt vào màn hình suốt cả ngày không chỉ gây hại cho sức khỏe mà còn làm sụt giảm khả năng tư duy, giao tiếp của trẻ. Hãy cùng tìm hiểu những tác động của tivi và các biện pháp đơn giản giúp con rời xa màn hình để tận hưởng một mùa hè năng động, lành mạnh.

Tại sao trẻ dễ nghiện tivi, điện thoại vào mùa hè?

Khi không còn lịch học bận rộn ở trường, trẻ có tới 10 đến 12 tiếng rảnh rỗi mỗi ngày khi ở nhà. Thời tiết nắng nóng gay gắt vào ban ngày khiến trẻ không thể ra ngoài vui chơi, kèm theo việc ba mẹ bận rộn, ngại dọn dẹp khi con bày bừa đồ chơi khiến tivi trở thành người bạn giữ trẻ bất đắc dĩ.

Thế giới trên màn hình lại vô cùng sinh động với âm thanh và hình ảnh chuyển động liên tục, rất dễ thu hút và kích thích các giác quan của bé. Nếu không có các hoạt động thay thế, trẻ sẽ nhanh chóng sa đà vào các thiết bị điện tử và hình thành thói quen nghiện màn hình ngay trong những tuần đầu nghỉ hè.

Những tác hại khi trẻ xem tivi, điện thoại quá nhiều ngày hè

Việc để trẻ xem tivi, điện thoại quá mức trong thời gian nghỉ hè mang lại nhiều rủi ro đối với sự phát triển toàn diện:

• Hại mắt và tăng nguy cơ béo phì: một nghiên cứu từ Đại học Sydney (Australia) chỉ ra rằng trẻ em từ 2 tuổi xem tivi hoặc dùng máy tính trên một giờ mỗi ngày có nguy cơ bị hẹp mạch máu võng mạc, ảnh hưởng đến cả tim mạch. Vào mùa hè, trẻ vừa xem tivi nhiều vừa lười vận động, lại có xu hướng ăn vặt nhiều đồ ngọt nên rất dễ bị tăng cân và tăng độ cận thị chóng mặt sau hè.

• Đảo lộn giấc ngủ ngày hè: theo nghiên cứu của Abigail Helm và Rebecca Spencer, ở trẻ mẫu giáo, cứ mỗi giờ xem tivi hoặc máy tính bảng sẽ làm giảm 16 phút ngủ và làm giảm chất lượng giấc ngủ. Việc thức khuya xem tivi trong kỳ nghỉ hè khiến trẻ dễ mệt mỏi, hay cáu gắt hoặc quá hiếu động vào ban ngày.

• Giảm khả năng tập trung và cản trở giao tiếp: trẻ dưới 18 tháng tuổi còn quá nhỏ để liên kết hình ảnh trên màn hình với thực tế. Việc ngồi một chỗ nhìn chằm chằm vào màn hình tivi quá nhiều khiến trẻ mất đi cơ hội tương tác với môi trường xung quanh, làm giảm khả năng tập trung và cản trở việc phát triển kỹ năng giao tiếp khi bước vào năm học mới.

Dấu hiệu nhận biết trẻ đã phụ thuộc vào màn hình ngày hè

Ba mẹ nên kiểm tra xem con mình có đang gặp phải các biểu hiện phụ thuộc vào tivi dưới đây không:

• Trẻ luôn đòi bật tivi hoặc điện thoại ngay khi ngủ dậy hoặc khi ba mẹ vừa đi làm về.

• Trẻ từ bỏ các sở thích khác như vẽ tranh, đọc sách, chơi đồ chơi để chọn xem tivi.

• Trẻ tỏ ra cáu kỉnh, khóc lóc hoặc ăn vạ khi bị ba mẹ tắt tivi hoặc giới hạn giờ xem.

• Thời gian xem vượt quá một giờ mỗi ngày đối với trẻ từ 2 đến 5 tuổi.

• Trẻ gặp các vấn đề về sức khỏe như khó ngủ, ngủ kém, tăng cân bất thường trong dịp hè.

5 giải pháp giúp con rời xa màn hình tivi, điện thoại trong kỳ nghỉ hè

Nếu con bạn có những biểu hiện trên, ba mẹ cần áp dụng ngay 5 giải pháp đơn giản sau đây:

• Thiết lập thời gian xem tivi rõ ràng: ba mẹ không nên thả lỏng giờ giấc chỉ vì con đang nghỉ hè. Trẻ dưới 18 tháng không nên xem màn hình, còn trẻ từ 2 đến 5 tuổi chỉ nên xem tối đa một giờ mỗi ngày theo khuyến nghị của Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ. Hãy báo trước cho con khi sắp hết giờ và để con tự tay cầm điều khiển tắt tivi để con cảm thấy được tôn trọng.

• Tạo không gian và thời điểm không có tivi: tuyệt đối không bật tivi trong bữa ăn gia đình và không đặt tivi trong phòng ngủ của trẻ. Khi phòng ngủ không có tivi, trẻ sẽ dễ tập trung vào giấc ngủ hoặc tìm các hoạt động lành mạnh khác như đọc sách truyện trước khi đi ngủ.

• Tìm các trò chơi giải trí bổ ích tại nhà: để con không chán khi ở nhà một mình, ba mẹ hãy chuẩn bị sẵn các bộ đồ chơi lắp ráp, đồ chơi khoa học, dụng cụ vẽ tranh hoặc sách truyện phù hợp với lứa tuổi. Những hoạt động này giúp kích thích trí não và sự sáng tạo của con thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều từ tivi.

• Tăng cường vận động ngoài trời vào cuối ngày: khi thời tiết dịu mát vào buổi chiều muộn, hãy khuyến khích con ra ngoài đạp xe, đá bóng, chạy nhảy ở công viên hoặc đi bơi. Các hoạt động này vừa giúp con giải phóng năng lượng, rèn luyện thể lực tốt vừa tránh xa các thiết bị điện tử ở nhà.

• Ba mẹ làm gương cho con: trẻ nhỏ luôn bắt chước hành vi của người lớn. Nếu ba mẹ đi làm về cũng liên tục bấm điện thoại hoặc xem tivi thì con sẽ coi đó là điều bình thường. Hãy dành thời gian buổi tối để trò chuyện, chơi trò chơi cùng con và giải thích nhẹ nhàng vì sao cần cân bằng giữa việc học, chơi và nghỉ ngơi ngày hè.

Trẻ nghiện xem tivi vào mùa hè là vấn đề phổ biến nhưng hoàn toàn có thể thay đổi được. Bằng cách kiên trì áp dụng các phương pháp trên, ba mẹ sẽ giúp con rời xa màn hình để phát triển thể chất và tư duy một cách toàn diện, biến kỳ nghỉ hè thành khoảng thời gian bổ ích và đáng nhớ.