Sốt xuất huyết ở trẻ em: Nhận biết đúng để xử trí kịp thời

Năm 2026, hơn 50.000 ca sốt xuất huyết được ghi nhận chỉ trong 5 tháng đầu năm, tăng 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước, theo Bộ Y tế. Điều khiến nhiều bác sĩ nhi khoa lo ngại nhất là chủng virus DENV-2 đang lưu hành năm nay có độc lực cao, diễn tiến nhanh và đặc biệt nguy hiểm với trẻ em, nhóm có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và thường bệnh nặng hơn người lớn.

Sốt xuất huyết ở trẻ em mùa mưa dễ bị bỏ sót hoặc nhầm với sốt siêu vi thông thường trong những ngày đầu. Không ít cha mẹ chỉ đưa con đến bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng, lúc đó việc điều trị trở nên phức tạp hơn nhiều. Bài viết này giúp cha mẹ nhận biết đúng từng giai đoạn bệnh, nắm chắc 5 dấu hiệu cần nhập viện ngay và chăm sóc con đúng cách tại nhà trong khi chờ đến khám.

Vì sao trẻ em dễ bị sốt xuất huyết nặng hơn người lớn?

Hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện nên phản ứng với virus Dengue mạnh và khó kiểm soát hơn. Khi nhiễm bệnh, tình trạng thoát huyết tương, nguyên nhân gây sốc sốt xuất huyết xảy ra nhanh hơn và khó phát hiện hơn ở trẻ, vì nhiều dấu hiệu ban đầu rất mờ nhạt hoặc trẻ không biết mô tả cảm giác.

Trẻ dưới 5 tuổi, trẻ có bệnh nền (hen, tim mạch, suy dinh dưỡng) và trẻ đã từng mắc sốt xuất huyết trước đây là nhóm nguy cơ cao nhất, cần theo dõi sát hơn trong mùa dịch.

Dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ theo từng giai đoạn

Giai đoạn sốt – ngày 1 đến 3 (dễ nhầm, không bỏ qua):

• Sốt cao đột ngột 39-40°C, khó hạ dù đã dùng thuốc
• Trẻ mệt mỏi, bỏ ăn, quấy khóc nhiều hơn bình thường
• Đau đầu, đau sau hốc mắt, trẻ nhỏ thường chỉ biết khóc và ôm đầu
• Mặt đỏ, da ửng hồng; có thể xuất hiện ban đỏ trên thân mình
• Buồn nôn, nôn ói, đau bụng nhẹ

Ở giai đoạn này, sốt xuất huyết rất giống sốt siêu vi. Nếu con sốt cao từ ngày 1 không rõ nguyên nhân, hãy đưa đến cơ sở y tế để được xét nghiệm máu, không tự theo dõi tại nhà quá 2 ngày.

Giai đoạn nguy hiểm – ngày 4 đến 6 (theo dõi sát nhất):

Đây là giai đoạn nhiều cha mẹ lơ là nhất vì sốt bắt đầu giảm, dễ nhầm là con đang khỏi. Thực tế đây là lúc nguy hiểm nhất, huyết tương thoát ra ngoài mạch máu có thể gây sốc rất nhanh.

5 dấu hiệu cảnh báo nặng ở trẻ cần đưa đến bệnh viện 

Không chờ đến sáng, không chờ hết sốt, đưa trẻ đến cơ sở y tế cấp cứu ngay nếu có bất kỳ dấu hiệu nào sau:

① Bứt rứt, không chịu nằm yên hoặc ngược lại li bì khó đánh thức
Đây là dấu hiệu sớm của sốc, nhiều cha mẹ nhầm là con đang buồn ngủ.

② Đau bụng dữ dội hoặc nôn liên tục không ngừng
Đặc biệt đau vùng hạ sườn phải, dấu hiệu gan đang bị ảnh hưởng hoặc dịch ổ bụng tích tụ.

③ Chảy máu bất thường: chảy máu cam, máu chân răng, chấm đỏ dưới da
Không cần đợi chảy máu nhiều, chỉ cần xuất hiện là cần khám ngay.

④ Tay chân lạnh, da nổi bông hoặc tái, môi nhợt
Dấu hiệu tuần hoàn đang suy giảm, cần cấp cứu không trì hoãn.

⑤ Tiểu rất ít hoặc không tiểu trong 6 giờ
Trẻ bị thiếu nước nặng hoặc thận đang bị ảnh hưởng, cần bù dịch truyền tĩnh mạch tại cơ sở y tế.

Cha mẹ làm gì đúng khi trẻ đang bị sốt xuất huyết tại nhà?

Nên làm:

• Hạ sốt bằng paracetamol: liều 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4-6 tiếng. Với trẻ nhỏ dùng dạng siro hoặc viên đạn đặt hậu môn theo đúng cân nặng
• Bù nước liên tục: cho trẻ uống oresol, nước dừa, nước cháo, nước trái cây theo từng ngụm nhỏ, đặc biệt quan trọng sau khi sốt giảm
• Cho trẻ nghỉ ngơi, mặc đồ thoáng mát, lau mát bằng khăn ấm khi sốt cao
• Ghi lại nhiệt độ và lượng nước tiểu của trẻ mỗi 4-6 tiếng để theo dõi

Tuyệt đối không làm:

• Không dùng ibuprofen hoặc aspirin: có thể gây xuất huyết nội tạng nghiêm trọng ở trẻ bị sốt xuất huyết; đặc biệt aspirin còn gây hội chứng Reye nguy hiểm
• Không tự truyền dịch tại nhà hoặc phòng khám tư không đủ điều kiện, truyền sai thời điểm có thể gây phù phổi
• Không cạo gió, đánh gió vào da trẻ khi đang có xuất huyết
• Không cho trẻ uống nước ngọt có gas thay oresol

Nhà thuốc Minh Tiến hỗ trợ cha mẹ mùa sốt xuất huyết

Dược sĩ Nhà thuốc Minh Tiến có thể tư vấn ngay cho bạn về paracetamol siro đúng hàm lượng theo cân nặng từng trẻ, oresol pha đúng tỷ lệ cho trẻ nhỏ, nhiệt kế và các sản phẩm xua muỗi an toàn cho trẻ em. Đặc biệt, nếu bạn đang phân vân con đang ở mức độ nào, hãy hỏi dược sĩ để được tư vấn có nên đến bệnh viện ngay không.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ sơ sinh và dưới 1 tuổi bị sốt xuất huyết có nguy hiểm hơn không?
Có, trẻ càng nhỏ nguy cơ biến chứng càng cao và diễn tiến càng nhanh. Trẻ dưới 1 tuổi bị sốt xuất huyết cần được nhập viện theo dõi, không nên chăm sóc tại nhà dù triệu chứng có vẻ nhẹ.

Phân biệt sốt xuất huyết và sốt siêu vi ở trẻ như thế nào?
Rất khó phân biệt trong 2 ngày đầu chỉ bằng quan sát. Xét nghiệm công thức máu (tiểu cầu và bạch cầu) là cách duy nhất để xác định. Nếu sốt cao từ ngày thứ 2 không kèm ho, sổ mũi rõ ràng, nên nghĩ đến sốt xuất huyết và cho trẻ đi xét nghiệm.

Trẻ đang bú mẹ bị sốt xuất huyết có cần ngừng bú không?
Không, tiếp tục cho bú mẹ là biện pháp bù nước tự nhiên tốt nhất cho trẻ nhỏ đang bị sốt xuất huyết.

Sốt xuất huyết ở trẻ em mùa mưa nguy hiểm ở chỗ diễn tiến nhanh và dễ bị bỏ sót trong giai đoạn đầu. Nhận biết đúng 5 dấu hiệu cần nhập viện, hạ sốt đúng thuốc và bù nước đầy đủ là những điều cha mẹ cần nắm vững ngay hôm nay trước khi dịch vào cao điểm tháng 7 và 8. Ghé Nhà thuốc Minh Tiến để được tư vấn cụ thể về cách chăm sóc con đúng cách trong mùa dịch.