Viêm tai sau khi bơi: Ba mẹ đừng chủ quan

Mùa hè trẻ nghỉ học, hồ bơi trở thành điểm giải nhiệt yêu thích nhưng ít ai biết đây cũng là mùa cao điểm của viêm tai sau bơi. Ghi nhận tại nhiều bệnh viện trên cả nước, từ đầu hè số ca mắc viêm tai ngoài do bơi lội tăng đột biến, đặc biệt ở trẻ em và người hay bơi thường xuyên.

Viêm tai sau khi bơi xảy ra khi nước đọng lại trong ống tai, tạo môi trường ẩm ướt lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển, gây viêm nhiễm đau đớn. Nếu không xử lý đúng cách và kịp thời, bệnh có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí dẫn đến mất thính lực vĩnh viễn. Bài viết giúp bạn nhận biết sớm dấu hiệu đặc trưng, biết cách xử trí ban đầu đúng và phòng ngừa hiệu quả để cả gia đình vẫn tận hưởng mùa hè trọn vẹn.

Vì sao bơi lội dễ gây viêm tai?

Ống tai ngoài được bảo vệ tự nhiên bởi lớp da mỏng và ráy tai có tính axit nhẹ môi trường không thuận lợi cho vi khuẩn. Khi bơi, nước vào ống tai phá vỡ lớp bảo vệ này, tạo ra môi trường ẩm ướt, ấm đây là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn, đặc biệt là Pseudomonas aeruginosa và Staphylococcus aureus, sinh sôi và gây nhiễm trùng.

Thời tiết nóng ẩm mùa hè Việt Nam càng làm tăng nguy cơ. Trẻ em, người bơi nhiều và người thường xuyên ngoáy tai bằng tăm bông là các nhóm dễ mắc nhất.

Dấu hiệu nhận biết viêm tai sau khi bơi

Triệu chứng điển hình

• Ngứa trong ống tai, thường là dấu hiệu đầu tiên, xuất hiện sớm
• Đau tai tăng lên khi kéo vành tai hoặc ấn vào nắp tai (tragus), đây là dấu hiệu đặc trưng nhất của viêm tai ngoài, giúp phân biệt với các bệnh tai khác
• Ống tai đỏ, sưng nề
• Chảy dịch tai trong hoặc đục, đôi khi có mùi
• Cảm giác đầy tai, nghe kém tạm thời

Dấu hiệu cảnh báo nặng – cần đến bác sĩ ngay

• Đau tai dữ dội, lan ra vùng cổ hoặc mặt
• Sưng lan rộng ra vùng quanh tai hoặc sưng một bên mặt
• Sốt trên 38,5°C
• Mủ vàng xanh chảy ra nhiều
• Nghe kém rõ rệt hoặc mất thính lực

Người đái tháo đường và người có hệ miễn dịch yếu cần đặc biệt cảnh giác, viêm tai ngoài ở nhóm này có thể tiến triển thành dạng ác tính, nguy hiểm tính mạng.

Phân biệt viêm tai ngoài và viêm tai giữa

Hai bệnh này dễ nhầm lẫn nhưng có cách phân biệt quan trọng:

• Viêm tai ngoài (do bơi): Đau tăng khi kéo vành tai hoặc ấn nắp tai; ống tai đỏ sưng nhìn thấy được.
• Viêm tai giữa: Đau sâu bên trong tai, không tăng khi kéo vành tai; thường kèm sốt cao và nghẹt mũi/cảm cúm.

Việc phân biệt đúng rất quan trọng vì cách điều trị khác nhau, không tự dùng thuốc khi chưa xác định được loại viêm tai.

Xử trí khi bị viêm tai sau khi bơi

Có thể làm tại nhà ban đầu:

• Làm khô tai ngay sau khi bơi: nghiêng đầu sang từng bên để nước thoát ra tự nhiên; dùng khăn mềm lau nhẹ phần tai ngoài; dùng máy sấy tóc ở mức gió thấp, cách tai ít nhất 30cm.
• Giảm đau bằng Paracetamol hoặc ibuprofen nếu đau nhiều (theo đúng liều chỉ định).
• Tạm ngừng bơi trong thời gian có triệu chứng để tránh làm nặng thêm.
• Rửa mũi họng bằng nước muối sinh lý sau khi bơi, đặc biệt với người có tiền sử viêm xoang, viêm mũi dị ứng.

Tuyệt đối không nên làm:

• Không ngoáy tai bằng tăm bông – đưa vi khuẩn sâu vào trong và tổn thương da ống tai.
• Không tự mua thuốc nhỏ tai kháng sinh khi chưa khám – sai loại thuốc có thể gây độc tai, đặc biệt nguy hiểm nếu màng nhĩ có vấn đề.
• Không rửa tai bằng xà phòng – phá vỡ môi trường axit bảo vệ tự nhiên của ống tai.
• Không tiếp tục đeo tai nghe, nút tai hoặc máy trợ thính khi đang có triệu chứng.

Cách phòng ngừa viêm tai khi bơi lội hiệu quả

• Đội mũ bơi và dùng nút tai chuyên dụng – đặc biệt với trẻ hay bơi và người có tiền sử viêm tai.
• Sau khi bơi: nghiêng đầu sang từng bên, kéo nhẹ vành tai để nước thoát ra; lau khô bằng khăn mềm.
• Không chọn bơi ở ao hồ ô nhiễm – mật độ vi khuẩn cao hơn hồ bơi đạt chuẩn nhiều lần.
• Không để trẻ ngoáy tai sau khi bơi.
• Người hay bị viêm tai ngoài có thể tham khảo dược sĩ về dung dịch làm khô tai dự phòng – chỉ dùng khi không có triệu chứng và không có tổn thương tai.

Nhà thuốc Minh Tiến đồng hành cùng bạn mùa bơi

Để bảo vệ tai chủ động trong mùa hè, nhà thuốc có thể tư vấn và cung cấp các sản phẩm hỗ trợ như nút tai bơi lội chuyên dụng, nước muối sinh lý vệ sinh mũi họng sau bơi và các sản phẩm chăm sóc tai phù hợp. Với các triệu chứng đau tai, chảy dịch hoặc nghe kém sau bơi, dược sĩ sẽ tư vấn và hướng dẫn bạn đến đúng cơ sở y tế để được thăm khám và chỉ định thuốc phù hợp — thuốc nhỏ tai kháng sinh cần có chỉ định của bác sĩ, không tự mua.

Câu hỏi thường gặp

Viêm tai sau bơi bao lâu thì khỏi?
Nếu được điều trị đúng theo chỉ định bác sĩ, đa số trường hợp khỏi trong vòng một tuần. Nếu không điều trị, bệnh có thể kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng và để lại biến chứng nghiêm trọng.

Trẻ em bị viêm tai sau bơi xử lý thế nào?
Làm khô tai ngay, tạm ngừng bơi và đưa trẻ đến cơ sở y tế để khám, không tự mua thuốc nhỏ tai cho trẻ. Trẻ em là nhóm có nguy cơ cao nhất và cần được chẩn đoán đúng trước khi điều trị.

Bơi ở hồ bơi sạch có còn bị viêm tai không?
Vẫn có thể bị vì nguyên nhân chính là nước đọng trong ống tai, không phải chỉ từ nước bẩn. Tuy nhiên, bơi ở hồ bơi đạt chuẩn vệ sinh làm giảm đáng kể nguy cơ so với ao hồ tự nhiên.

Kết luận

Viêm tai sau khi bơi là bệnh phổ biến trong mùa hè nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng những thói quen đơn giản: đội nút tai, làm khô tai đúng cách sau khi bơi và không ngoáy tai bằng tăm bông. Khi đã có triệu chứng đau, ngứa hoặc chảy dịch, đừng chủ quan tự điều trị – đến cơ sở y tế sớm để được khám và kê đúng thuốc, tránh biến chứng mất thính lực đáng tiếc.